Blog

Nhật ký cà phê MANKI

Những ghi chép về hành trình tìm lô cà phê, cách pha, và những gì chúng tôi học được mỗi ngày sau quầy bar.

Công thức pha Kalita Wave của MANKI

Bốn công thức chúng tôi dùng mỗi ngày sau quầy bar — 15g và 20g, pha nóng hoặc pha trực tiếp lên đá.

Đọc tiếp →

Vì sao MANKI chọn Kalita Wave suốt 10 năm

Giữa rất nhiều dripper, chúng tôi vẫn dùng một chiếc đáy phẳng ba lỗ. Không phải vì nó "ngon hơn", mà vì nó ổn định hơn.

Đọc tiếp →

Vì sao chúng tôi trữ đông cà phê trước khi xay

Nghe lạ, nhưng đây là một trong những cách hiệu quả nhất để giữ hương và làm hạt xay đều hơn.

Đọc tiếp →

Công thức pha Kalita Wave của MANKI

Đây là bốn công thức chúng tôi dùng mỗi ngày tại quầy bar — hai cho pha nóng, hai cho pha trực tiếp lên đá. Tất cả đều dùng nước 98°C và phễu Kalita Wave đáy phẳng.

Rót nước ủ bloom lên lớp bột cà phê trong phễu Kalita Wave, đặt trên cân điện tử
Bước ủ (bloom) trên Kalita Wave — lớp bột nở đều là dấu hiệu cà phê còn tươi.

Nếu muốn pha theo thời gian thực, chúng tôi có sẵn bộ đếm giờ Brew like MANKI — chọn công thức và tool sẽ nhắc bạn từng lượt rót.

Nóng — 15g

Phễu: Kalita Wave 102 · Cỡ xay: Ditting 807LS mức 12 · Tổng nước: 240g

0:00 — Ủ (bloom): rót 50g, làm ướt đều lớp bột.
0:30 — Rót đến tổng 100g.
~1:00 — Nước sắp rút cạn thì rót đến 160g.
~1:30–1:40 — Nước sắp rút cạn thì rót đến 240g, rồi chờ rút hết.

Nóng — 20g

Phễu: Kalita Wave 155 · Cỡ xay: Ditting 807LS mức 12 · Tổng nước: 300g

0:00 — Ủ (bloom): rót 80g.
0:30 — Rót đến tổng 150g.
~1:00 — Nước sắp rút cạn thì rót đến 200g.
~1:30 — Rót đến 250g.
~2:00 — Rót đến 300g, rồi chờ rút hết. Kết thúc khoảng 2:45–3:00.

Đá — 15g

Phễu: Kalita Wave 102 · Cỡ xay: Ditting 807LS mức 11 · Tổng nước: 200g · Đá: 40–50g trong bình server

0:00 — Ủ (bloom): rót 40g.
0:30 — Rót đến tổng 100g.
~1:00 — Nước sắp rút cạn thì rót đến 150g.
~1:30 — Rót đến 200g, chờ rút hết. Lắc đều cho đá tan, rót ra ly đá mới.

Đá — 20g

Phễu: Kalita Wave 102 · Cỡ xay: Ditting 807LS mức 11 · Tổng nước: 250g · Đá: 60–80g trong bình server

0:00 — Ủ (bloom): rót 80g.
0:30 — Rót đến tổng 140g.
~1:00 — Nước sắp rút cạn thì rót đến 190g.
~1:30 — Rót đến 250g, chờ rút hết. Lắc đều cho đá tan, rót ra ly đá mới.

Rót theo độ rút nước, không theo đồng hồ

Các mốc 1:00, 1:30, 2:00 ở trên chỉ là điểm tham chiếu. Mỗi lô cà phê có mật độ hạt và mức rang khác nhau, nên tốc độ nước rút qua lớp bột cũng khác nhau — cùng một công thức, lô này có thể rút nhanh hơn lô kia mười mấy giây.

Điều cần bám vào là rót lượt tiếp theo ngay khi nước sắp rút cạn. Đừng chờ bề mặt bột khô hẳn: để mặt bột khô giữa các lượt sẽ làm nhiệt tụt và chiết xuất không đều. Thời điểm đúng là lúc lớp nước phía trên gần hết nhưng bề mặt vẫn còn ẩm.

Về cỡ xay

Pha nóng dùng mức 12, pha đá dùng mức 11 trên Ditting 807 Lab Sweet — pha đá xay mịn hơn một chút để bù lại việc nước bị đá làm nguội nhanh.

Nếu bạn dùng máy xay khác, con số này không áp dụng trực tiếp được vì mỗi hãng có thang chia riêng. Điểm quy chiếu dễ hình dung hơn: bột ở mức này thô hơn muối ăn, gần với đường cát — cầm một nhúm giữa ngón tay vẫn cảm nhận rõ từng hạt, không bết dính.

Điều chỉnh khi cần

Nếu tách cà phê chua gắt, mỏng, hụt hậu vị: chiết xuất thiếu — xay mịn hơn một chút.

Nếu tách cà phê đắng, chát, khô miệng: chiết xuất quá mức — xay thô hơn.

Nguyên tắc chung: mỗi lần chỉ đổi một thứ, rồi pha lại và so sánh. Đổi hai thứ cùng lúc sẽ không biết cái nào tạo ra khác biệt.

↑ Về đầu trang

Vì sao MANKI chọn Kalita Wave suốt 10 năm

Trong mười năm qua, dù thử qua nhiều dụng cụ khác nhau, chúng tôi vẫn quay lại với Kalita Wave — chiếc phễu đáy phẳng có ba lỗ nhỏ. Lý do không phải vì nó cho ra tách cà phê "ngon hơn" các loại khác, mà vì nó ổn định hơn.

Đáy phẳng và ba lỗ nhỏ

Phễu hình nón như V60 có một lỗ lớn ở đáy: nước chảy nhanh, và tốc độ chảy phụ thuộc rất nhiều vào cách người pha rót. Cùng một công thức, hai người pha có thể ra hai tách khác hẳn nhau.

Kalita Wave thì ngược lại. Đáy phẳng khiến lớp bột cà phê nằm dàn đều thay vì dồn xuống đỉnh nón, còn ba lỗ nhỏ giới hạn tốc độ nước rút. Kết quả là phần lớn nước tiếp xúc với bột trong khoảng thời gian gần như nhau — tức chiết xuất đồng đều hơn, và ít bị ảnh hưởng bởi tay người pha hơn.

Ổn định quan trọng hơn "đỉnh cao"

Với một quán phục vụ hàng chục tách mỗi ngày, điều chúng tôi cần không phải là một tách cà phê xuất sắc thỉnh thoảng mới xuất hiện, mà là tách nào cũng đúng vị như tách trước. Khách quay lại lần thứ ba vẫn phải được uống đúng thứ họ đã thích ở lần đầu.

Kalita Wave cho chúng tôi điều đó. Biên độ sai số của nó nhỏ hơn — pha hơi lệch một chút vẫn ra tách chấp nhận được, thay vì hỏng hẳn.

Nó hợp với cà phê chúng tôi chọn

MANKI thường phục vụ những lô cà phê rang light, nhiều tầng hương, trồng ở độ cao lớn. Loại cà phê này cần thời gian tiếp xúc với nước đủ lâu và đều để hương vị mở ra hết. Đáy phẳng của Kalita giữ được lớp bột ổn định trong suốt quá trình pha, giúp phần hương tinh tế không bị lấn át bởi vị chua gắt của chiết xuất thiếu.

Nếu bạn muốn thử tại nhà

Kalita Wave dùng giấy lọc riêng có gợn sóng ở thành — không thay thế được bằng giấy lọc hình nón của V60. Đây là điểm bất tiện duy nhất đáng kể của nó, nhưng đổi lại chính lớp gợn sóng đó tạo ra khoảng cách giữa giấy và thành phễu, giúp nhiệt phân bố đều hơn.

Ghé quán, chúng tôi luôn sẵn sàng pha thử và trao đổi thêm về cách dùng.

↑ Về đầu trang

Vì sao chúng tôi trữ đông cà phê trước khi xay

Nếu bạn ngồi ở quầy MANKI và để ý, sẽ thấy chúng tôi lấy cà phê từ ngăn đông ra rồi xay ngay lập tức, không rã đông. Nghe có vẻ ngược đời — nhiều người vẫn nghĩ tủ lạnh là kẻ thù của cà phê. Nhưng có lý do rõ ràng cho việc này.

Kẻ thù thật sự là oxy và thời gian

Cà phê rang mất hương chủ yếu vì hai thứ: tiếp xúc với oxy, và các phản ứng hóa học diễn ra theo thời gian ở nhiệt độ phòng. Trữ đông làm chậm đáng kể quá trình thứ hai. Một túi hạt được đóng kín và giữ đông sẽ giữ được hương tươi lâu hơn nhiều so với cùng túi đó để trên kệ bếp.

Hạt lạnh xay đều hơn

Đây là lý do ít người biết nhưng lại quan trọng với chúng tôi. Hạt cà phê ở nhiệt độ thấp giòn hơn, nên khi qua cối xay chúng vỡ ra đồng đều hơn — ít bột mịn li ti và ít mảnh quá thô. Mà độ đều của hạt xay lại là một trong những yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất đến chất lượng chiết xuất: bột càng đều, tách cà phê càng trong trẻo và ngọt hậu.

Điều kiện bắt buộc: kín và không rã đông

Trữ đông chỉ có lợi khi làm đúng cách. Cà phê phải được đóng thật kín — vì hơi ẩm là thứ phá hỏng cà phê nhanh nhất, và ngăn đông thì đầy hơi ẩm.

Quan trọng không kém: không rã đông rồi cấp đông lại. Mỗi lần lấy ra để nguội rồi cất lại, hơi nước sẽ ngưng tụ trên bề mặt hạt và thấm vào. Cách chúng tôi làm là chia sẵn từng phần nhỏ vừa đủ dùng, lấy ra phần nào xay ngay phần đó.

Có nên làm ở nhà không?

Nếu có điều kiện, chúng tôi khuyến khích bạn cấp đông hạt cà phê tại nhà — một chiếc tủ đông nhỏ, hoặc ngăn đông của tủ lạnh thông thường, đều dùng được.

Lưu ý quan trọng về vệ sinh: không để cà phê chung với thực phẩm đông lạnh tươi sống như thịt, cá, hải sản. Cà phê rất dễ hấp thụ mùi, và quan trọng hơn là nguy cơ nhiễm khuẩn chéo. Tốt nhất là dành riêng một ngăn hoặc một hộp kín riêng biệt cho cà phê.

Về máy xay: hạt cà phê đông lạnh cứng hơn hạt ở nhiệt độ phòng, nên cần một chiếc máy xay điện đủ tốt và đủ khỏe. Máy xay cỡ nhỏ hoặc cối xay tay thường sẽ vất vả — xay không đều, hoặc thậm chí kẹt máy. Nếu bạn chỉ có cối xay tay, tốt hơn hết là để hạt về nhiệt độ phòng trước khi xay, dù như vậy sẽ mất đi phần lợi ích về độ đều của hạt.

Ngoài ra, nhớ chia nhỏ thành từng phần vừa đủ dùng một lần, đóng kín hết mức có thể, và xay thẳng từ trạng thái đông lạnh.

↑ Về đầu trang